RUHSAL BOZUKLUKLARDA BELİRTİLER NELERDİR?
Psikiyatri, Sağlık,

Ruhsal Bozukluklarda Belirtiler Nelerdir ?

İnsanların ruhsal yaşantısı davranışsal, bilişsel, duygudurum alanlarındaki işlevlerin bütünleşmesiyle oluşur. Bu işlevlerin azalması, artması ve karışması ruhsal belirti ve bulguları ortaya çıkarır.

Ruhsal bozukluklarda genel belirtiler 3 düzeyde incelenir: Davranış bozuklukları, bilişsel bozukluklar ve duygulanım/ duygudurum bozuklukları.

 

Davranış Bozuklukları

  • Harekette değişiklikler
  • Uykuda değişiklikler
  • Beslenmede değişiklikler
  • Konuşmada değişiklikler

Bilişsel Bozukluklar

  • Bilinç değişiklikleri
  • Dikkat değişiklikleri
  • Oryantasyon değişiklikleri
  • Bellek değişiklikleri
  • Algı değişiklikleri
  • Düşünce değişiklikleri

Duygulanım / Duygudurum Bozuklukları

  • Elem(üzüntü,acı) yönünde
  • Neşe yönünde

Harekette Ortaya Çıkan Değişiklikler

  • Anerji: Fiziksel olarak hareketsiz kalma eğilimi
  • Hipoaktivite: Harekette azalma
  • Hiperaktivite: Harekette artma
  • Exaltation: Hareketlilikte az miktarda artma
  • Eksitasyon: Taşkınlık
  • Ajitasyon: Engellenemeyen, önlenemeyen saldırganlıkla birlikte olan taşkınlık durumudur.
  • Negativizm: Her türlü uyarana karşı hastanın direnmesi ya da aksi, ters, gereksiz bir hareket yapmasıdır.
  • Katotoni(Donakalma): Kişinin bir durumda bir süre hareketsiz kalmasıdır. Bir hareket uzun bir süre korunur.
  • Waksy Fleksibilite (Bal mumu esnekliği): Hastanın konulduğu pozisyonu sürdürmesidir.
  • Ekolali: Hastanın karşısında konuşanın sözlerini aynen tekrar etmesidir. Sözlerin bir yankı gibi yinelenmesidir.
  • Ekopraksi: Hastanın karşısında yapılan hareketleri aynen yinelemesidir.
  • Ekomimi: Hastanın karşısınındakinin mimiklerini tekrarlamasıdır.
  • Kompülsiyon: Kişinin iradesi ve isteği dışında, görünüşte anlamsız olan bir hareketin tekrarlanmasıdır.
  • Ritüel: Bir hareketin ayin tarzında tekrarlanmasıdır.
  • Stereotipi: Konuşma ya da motor hareketin inatçı ve mekanik bir biçimde yinelenmesidir.
  • İmpulsiyon: Engellenemeyen, iç güdüsel dürtülerin aniden ortaya çıkmasıdır. Tekrarlayıcı değildir.
  • Manyerizm: Yapmacık hareketlerdir. Basmakalıp olarak yinelenen mimik, jest, hareket, sözcük ve konuşmalardır.
  • Grimas: Anlamsız mimiklerin ardı sıra yenilenmesidir.
  • Füg: Kaçıştır.
  • Tik: Bir kas grubunda yinelenen, istemsiz,hızlı,basmakalıp harekettir.

 

Uyku Değişiklikleri

  • Hipersomnia: Çok fazla uyuma.
  • Hiposomnia: Yetersiz, tedirgin uyku ya da uykusuzluk.
  • Laterji: Derin uyku.
  • Narkolepsi: Birden bire ortaya çıkan ,nöbetler halinde, önlenemeyen kısa süreli uykudur.
  • Parasomnia: Uyku sapması. Uyku sırasında ya da uyku ile uyanıklık arasında ortaya çıkan olağandışı davranıştır.

 

Beslenme Değişiklikleri

  • Bulumnia: Sık ve bol yemek yenilmesine rağmen açlığın devam etmesi ve yemek yemenin sürdürülmesidir.
  • Anoreksiya: Yemek yememe, iştahsızlık
  • Kaprofaji: Anlamsız, kötü , pis nesnelerin yenilmesidir.
  • Dipsomani: Zaman zaman gelen engellenemeyen içki içme isteğidir.

 

Konuşma Değişiklikleri

  • Mutizm: Hiç konuşmama
  • Logore: Durdurulamayan çok konuşma
  • Neolojizm: Kelime uydurma
  • Püerilizm: Çocuk gibi konuşma
  • Perseverasyon: Yeni bir uyaran gelmesine karşın önceki uyarana göre yanıt vermek
  • Paragramatizm: Normalde çocuklarda görülürken erişkinlerde normal konuşma birden bozulur. Gramer hatalı vardır.

 

Bilinç Değişiklikleri

  • Konfüzyon(Bilinç bulanıklığı): Uyaranlara yetersiz yanıt verme
  • Stupor: Bilincin tam kaybolmadığı, ancak ileri derecede bulanıklık olduğu bir durumdur.
  • Koma: Stuporun en ağır derecesidir. Ağrılı uyaranlara cevap verilmez. Bilinç tamamen kapalıdır.

 

Dikkat Değişiklikleri

  • Spontan Dikkat
  • Seçici Dikkatsizlik
  • Distraktibilite(Dikkat dağılması)

 

Oryantasyon Değişiklikleri

  • Otopsişik Oryantasyon: Kişinin kendine ait bilgilerinin farkında olmasıdır.
  • Allopsişik Oryantasyon: Kişinin çevresine,yere ve zamana ait bilgilerin farkında olmasıdır.
  • Disoryantasyon: Yönelimin bozulmasıdır. ( Sırasıyla zaman,yer ve kişiye yönelik olarak bozulur.)

 

Bellek Bozuklukları

  • Amnezi: Bellek kaybı ( Bir bölüm veya bütün olarak)
  • Laküleramnezi: Bellekte bazı bozuklukların olması
  • Anterograt Amnezi: Yakın bellek bozukluğu
  • Retrograt Amnezi: Uzak bellek bozukluğu
  • Hiperamnezi: Bellekte artma
  • Hipoamnezi: Belleğin azalması
  • Paraamnezi(Bellek çarpıtılması): Anıların çarpıtılması sonucu ortaya çıkan bellek bozukluğudur.
  • Konfabülasyon: Bellekteki boşlukların, gerçekte doğru olmayan ancak hastanın inandığı gerçek dışı anılarla bilinçdışı doldurmasıdır.

 

Algı Değişiklikleri

  • İllüzyon(Yanılsama): Uyaranların yanlış algılanması ya da yanlış yorumlanmasıdır.
  • Halüsinasyon: Bir obje olmadığı halde varmış gibi algılamak ya da algılandığı inancı. (Görsel,işitsel,koku,tat,dokunma halüsinasyonları)
  • Derealizasyon: Çevrenin değişik biçimde algılanmasıdır.
  • Depersonalizasyon: Bireyin kendini, bedenini değişik algılamasıdır.

 

Düşünce Değişiklikleri

  • Delir: Gerçeğe uymayan ve mantıklı düşünce ile değiştirilemeyen inanç demektir.
  • Obsesyon: Anlamsızlığı, gereksizliği kişi tarafından kabul edilen , kaygı, endişe ve gerilim yaratan, bütün çabalara karşın zihinden çıkarılamayan tekrarlayıcı düşüncedir.
  • Fobi: Anlamsızlığım, gereksizliğin bilinmesine karşın, önlenemeyen bir korku durumudur.( Agorafobi, klastrofobi, sosyalfobi, zoofobi, akrofobi )
  • Fikir uçuşması
  • Enkoherans: Anlaşılır olmayan konuşma ya da düşünce biçimidir.
  • Klang Çağrışımı: Ses uyumu olan sözcüklerin hızla birbirini izlemesidir.
  • Ayrıntıcılık
  • Teğetsellik
  • Düşüncede Blok
  • Yandan Yanıt: Sorulan soru ile uyumlu olmayan yanıt verilmesidir.

Duygulanım/Duygudurum Bozuklukları

  • Elem yönünde: Anksiyete, korku, öfke, depresyon, apati(duyumsamazlık), ambivalans(aynı anda üzüntü,neşe,sevgi ve nefretin yaşanması), anhedoni(hiçbir şeyden zevk alamama), aleksitimi(duygudurumun farkında oamama ve tanımlamada zorluk çekme).
  • Neşe Yönünde: Öfori(aşırı neşeli olma), elasyon(uyaranlara uygunsuz biçimde aşırı sevinmek), exaltasyon(çok güçlü ve şiddetli mutluluk).
Bellek Bozuklukları Beslenme Değişiklikleri Bilişsel Bozukluklar Davranış Bozuklukları Duygudurum Bozuklukları Uyku Değişiklikleri
RUHSAL BOZUKLUKLARDA BELİRTİLER NELERDİR?